Arka Plan
Osmanlı (Sünni) ile Safevi (Şii) onlarca yıldır savaşır. Kanuni’nin doğu seferleri kesin sonuç vermez. İki taraf da tükenmişken Amasya’da ilk resmî barışı imzalar.
Temel Mesele
Sünni-Şii rekabeti din savaşına mı dönecek, yoksa iki imparatorluk pragmatik bir paylaşımda mı uzlaşacak?
Gündem
- Kafkasya’nın paylaşımı (Gürcistan, Ermenistan)
- Irak ve Bağdat’ın statüsü
- Hac yolları ve mezhep gerginliği
- Sınır kabilelerinin idaresi
Taraflar ve Konumları
Osmanlı (Kanuni)
Bağdat ve batı Kafkasya’yı elde tutmak ister.
🎯 Irak’ı koru · Batı Gürcistan/Ermenistan al
Safevi (I. Tahmasb)
Doğu Kafkasya ve Azerbaycan’ı güvenceye almak ister.
🎯 Tebriz/Azerbaycan’ı koru · Doğu Gürcistan al
Gürcü Krallıkları
İki imparatorluk arasında bölünmemek için direnir.
🎯 Özerklik koru
Sınır Aşiretleri (Kürt/Türkmen)
Hangi tarafa bağlanacağını çıkarına göre seçer.
🎯 Özerklik/imtiyaz
Tarihsel Sonuç
Amasya Barışı (1555) imzalandı: Bağdat, Batı Gürcistan ve Batı Ermenistan Osmanlı’da; Tebriz, Doğu Kafkasya Safevi’de kaldı. ~20 yıl barış sağladı; iki İslam gücü arasındaki ilk diplomatik çerçeve oldu.
Kaynaklar: [1]
Sıkça sorulan sorular
- Amasya Antlaşması — Osmanlı ve Safevi nedir?
- İki büyük İslam imparatorluğu arasındaki ilk resmî barış; Kafkasya ve Irak’ın paylaşımı.
- Amasya Antlaşması — Osmanlı ve Safevi ne zaman yaşandı?
- 1555
- Amasya Antlaşması — Osmanlı ve Safevi hangi tür bir diplomatik süreçti?
- Barış Konferansı
İlgili Sayfalar
Dönemin medeniyetleri
- San ve Khoikhoi (Khoisan) · Güney Afrika
- Dravid Halkları · Güney Asya
- Kuşitik Halklar · Afrika Boynuzu
- Berberiler (Amazigh) · Kuzey Afrika / Sahra
- Avustralya Aborjinleri · Avustralya
İlgili olaylar
- Tenochtitlan'ın Düşüşü · MS 1521
- Çaldıran Muharebesi · MS 1514
- Ridaniye Muharebesi — Mısır Fethi · MS 1517
- Mohaç Meydan Muharebesi · MS 1526
- Mohaç Muharebesi · MS 1526
Dönemin hükümdarları
- Efsanevi Kurucu Dangun Wanggeom · Gojoseon
- Kral V. Carlos (I. Carlos) · İspanya Krallığı
- Kutsal Roma İmparatoru ve İspanya Kralı V. Karl · Kutsal Roma İmparatorluğu
- Imparator V. Karl (Charles) · Kutsal Roma İmparatorluğu
Dönemin şahsiyetleri
Dönemin buluşları
- Teleskop · MS 1608
- Gutenberg Matbaası · MS 1440
- Mikroskop · MS 1665
- Kopernikus Heliosentrik Model · MS 1543
Dönemin inançları
Dönemin şehirleri
- Potosí · MS 1545
- Lima · MS 1535
- Mexico City · MS 1521
- Havana · MS 1519
Dönemin yapıları
- Şah-ı Zinde · MS 1370
- Hoca Ahmed Yesevi Türbesi · MS 1389
- Kinkaku-ji · MS 1397
Keşif seferleri
- Bartolomeu Dias — Ümit Burnu · Bartolomeu Dias
- Kolomb’un İlk Seferi · Kristof Kolomb
- Vasco da Gama — Hindistan Yolu · Vasco da Gama
Tarihî haritalar
- Fra Mauro Haritası · MS 1459
- Martellus Dünya Haritası · MS 1490
- Behaim Küresi (Erdapfel) · MS 1492