Dayton — Bosna Savaşı’nı Bitirmek

Barış Konferansı · 1995 · Balkanlar

Bosna’daki soykırım ve savaşı bitiren, karmaşık bir devlet yapısı kuran ABD arabuluculuğu.

Arka Plan

Yugoslavya’nın dağılmasıyla başlayan Bosna Savaşı (1992-95) Srebrenitsa soykırımıyla doruğa çıkar. ABD, tarafları Ohio’daki Dayton üssünde haftalarca müzakereye kapatır.

Temel Mesele

Üç etnik grup (Boşnak, Sırp, Hırvat) tek bir devlette, savaşın yaralarıyla bir arada yaşatılabilir mi?

Gündem

  1. Ateşkes ve toprak paylaşımı (%51-49)
  2. Tek devlet, iki entite (Federasyon + Sırp Cumhuriyeti)
  3. Mültecilerin dönüşü
  4. Savaş suçlarının yargılanması
  5. Uluslararası denetim

Taraflar ve Konumları

Bosna-Hersek (Izetbegović)

Bütün ve egemen bir Bosna ister.

🎯 Toprak bütünlüğü · Mülteci dönüşü · Adalet

Sırbistan (Milošević)

Bosnalı Sırplar adına konuşur; entite özerkliği ister.

🎯 Sırp Cumhuriyeti özerkliği · Yaptırımları kaldır

Hırvatistan (Tuđman)

Bosnalı Hırvatların konumunu güçlendirmek ister.

🎯 Hırvat haklarını koru · Federasyon

ABD (Holbrooke)

Savaşı her pahasına bitirmek için baskı uygular.

🎯 Ateşkes · İşleyen bir devlet · NATO güvencesi

AB & Rusya (gözlemci)

Kendi bölgelerindeki istikrarı/etkisini gözetir.

🎯 İstikrar · Nüfuz

Tarihsel Sonuç

Dayton (1995) savaşı bitirdi: tek devlet, iki entite, üçlü başkanlık ve uluslararası yüksek temsilci. Soykırımı durdurdu ama dondurulmuş, işlevsel olarak kırılgan bir devlet bıraktı.

Kaynaklar: [1]

Sıkça sorulan sorular

Dayton — Bosna Savaşı’nı Bitirmek nedir?
Bosna’daki soykırım ve savaşı bitiren, karmaşık bir devlet yapısı kuran ABD arabuluculuğu.
Dayton — Bosna Savaşı’nı Bitirmek ne zaman yaşandı?
1995
Dayton — Bosna Savaşı’nı Bitirmek hangi tür bir diplomatik süreçti?
Barış Konferansı

İlgili Sayfalar

Dönemin medeniyetleri

Dönemin hükümdarları

Dönemin şahsiyetleri

Dönemin buluşları

Dönemin şehirleri

Dönemin yapıları