Arka Plan
Göktürk Kağanlığı (İstemi Kağan), Soğd ipeğini Batı’ya satmak isterken Sasani İran bu ticareti engeller. Maniakh önderliğindeki Soğd-Türk elçiliği İstanbul’a ulaşır; Bizans da Sasani’ye karşı müttefik aramaktadır.
Temel Mesele
İki uzak imparatorluk, aralarındaki Sasani engelini aşıp güvenilir bir ittifak kurabilir mi?
Gündem
- İpek Yolu’nun Sasani’yi atlayan güzergâhı
- Sasani’ye karşı askerî ittifak
- Elçi teamülleri ve karşılıklı güven
- Ortak düşmana eşzamanlı saldırı
Taraflar ve Konumları
Göktürk Kağanlığı (İstemi)
Soğd ipeğine pazar ve Sasani’ye karşı müttefik arar.
🎯 İpek ticaretini Bizans’a aç · Sasani’yi iki ateş arasına al
Bizans (II. Justinos)
Sasani’yi doğudan baskılayacak müttefik ister ama ihtiyatlıdır.
🎯 Sasani’yi iki cephede zorla · İpek tedarikini çeşitlendir
Sasani İran (Hüsrev)
İpek transit gelirini ve iki cepheli savaşı önlemek ister.
🎯 Türk-Bizans ittifakını boz · İpek tekelini koru
Soğd Tüccarları (Maniakh)
İpeği satabileceği güvenli güzergâh peşinde.
🎯 Ticaret yolunu aç · Aracı rolünü koru
Tarihsel Sonuç
Bizans-Göktürk ittifakı kuruldu; karşılıklı elçilikler sürdü. Bizans’ın Sasani ile ayrı barış görüşmeleri ittifakta gerginlik yarattı (Türksanf’ın tepkisi). İpek Yolu diplomasisinin klasik örneği.
Kaynaklar: [1]
Sıkça sorulan sorular
- İstemi Kağan’ın Elçilikleri — Göktürk-Bizans-Sasani Üçgeni nedir?
- İpek Yolu ticareti üzerinde Göktürklerin Bizans’la Sasani’ye karşı ittifak arayışı.
- İstemi Kağan’ın Elçilikleri — Göktürk-Bizans-Sasani Üçgeni ne zaman yaşandı?
- 568
- İstemi Kağan’ın Elçilikleri — Göktürk-Bizans-Sasani Üçgeni hangi tür bir diplomatik süreçti?
- İttifak
İlgili Sayfalar
Dönemin medeniyetleri
- San ve Khoikhoi (Khoisan) · Güney Afrika
- Dravid Halkları · Güney Asya
- Maya Medeniyeti · Orta Amerika
- Kuşitik Halklar · Afrika Boynuzu
- Avustralya Aborjinleri · Avustralya
İlgili olaylar
- İslam'un Doğuşu (Vahiy Başlangıcı) · MS 610
- Ayasofya'nın Inşası · MS 537
- Justinianus Veba Salgını · MS 541
- Göktürk Devleti’nin Kuruluşu (Bumin Kağan) · MS 552
- Göktürk Kağanlığı'nın Kurulması · MS 552
Dönemin hükümdarları
- Efsanevi Kurucu Dangun Wanggeom · Gojoseon
- Şehinşah I. Hüsrev (Anuşirvan) · Sasani İmparatorluğu
- Şahinşah I. Husrev Anuşirvan · Sasani İmparatorluğu
- Yabgu İstemi Yabgu · Göktürk Kağanlığı
Dönemin buluşları
- Hint-Arap Rakamları (Ondalık) · MS 500
- Göktürk (Orhun) Alfabesi · MS 600
- Demir İşçiliği (Altay) · MS 500
- Trigonometri · MS 500
Dönemin inançları
Dönemin şehirleri
- Ötüken · MS 552
- Gence · MS 500
- Türkistan (Yesi) · MS 500
- Kiev · MS 482
Dönemin yapıları
- Sigiriya Kaya Kalesi · MS 477
- İtchan Kala · MS 500
- Tiwanaku · MS 500
Ticaret yolları
Keşif seferleri
- Xuanzang’ın Hac Yolculuğu · Xuanzang
Tarihî haritalar
- Madaba Mozaik Haritası · MS 560