Yalta — Savaş Sonrası Dünyanın Paylaşımı | Diplomasi Tarihi

2. Dünya Savaşı bitmeden "Üç Büyükler"in savaş sonrası düzeni ve Avrupa’yı şekillendirmesi.

Arka Plan

Almanya yenilmek üzere. Roosevelt, Churchill ve Stalin, Kırım’ın Yalta kentinde savaş sonrası dünyayı planlar: Avrupa’nın geleceği, Birleşmiş Milletler, Doğu Avrupa ve Japonya cephesi.

Temel Mesele

Müttefiklik biterken ABD/Britanya ile SSCB arasındaki çıkar farkı, Avrupa’yı iki bloğa mı bölecek?

Gündem

Almanya’nın işgal bölgeleri
Polonya’nın sınırları ve hükümeti
Doğu Avrupa’da "serbest seçimler"
Birleşmiş Milletler ve veto hakkı
Sovyetler’in Japonya’ya girişi

Taraflar ve Konumları

ABD (Roosevelt)

BM’yi kurmak ve Sovyet işbirliğini sürdürmek ister.

🎯 BM kur · Japonya için Sovyet desteği al · Serbest seçimler

Sovyetler Birliği (Stalin)

Doğu Avrupa’da güvenlik tamponu (etki alanı) ister.

🎯 Polonya/Doğu Avrupa’yı kontrol et · Toprak güvenliği

Britanya (Churchill)

Avrupa dengesi ve imparatorluk çıkarını korur; Sovyet yayılmasından çekinir.

🎯 Avrupa dengesi · Akdeniz/imparatorluk

Polonya & Doğu Avrupa (gıyabında)

Gerçek bağımsızlık ve serbest seçim ister.

🎯 Bağımsızlık · Serbest seçim

Tarihsel Sonuç

Yalta’da işgal bölgeleri ve BM kararlaştırıldı; "serbest seçim" sözü Doğu Avrupa’da tutulmadı. Avrupa Demir Perde’yle ikiye bölündü; Yalta, Soğuk Savaş’ın ve blok düzeninin sembolü oldu.

Kaynaklar: [1]

Sıkça sorulan sorular

Yalta — Savaş Sonrası Dünyanın Paylaşımı nedir?: 2. Dünya Savaşı bitmeden "Üç Büyükler"in savaş sonrası düzeni ve Avrupa’yı şekillendirmesi.
Yalta — Savaş Sonrası Dünyanın Paylaşımı ne zaman yaşandı?: 1945
Yalta — Savaş Sonrası Dünyanın Paylaşımı hangi tür bir diplomatik süreçti?: Zirve