Ca'fer es-Sâdık veya Ca'fer bin Muhammed es-Sâdık (Arapça: جعفر ابن محمد الصادق; y. 702–765), Ali soyundan gelen alim, hukukçu, hadis rivayetçisi ve İsnâaşeriyye ile İsmaililer arasında üzerinde ittifak edilen altıncı ve son Şii imamıdır."Es-Sadık" ("Doğru Sözlü") ünvanıyla bilinen Ca'fer es-Sâdık, İslam hukuku'nun Caferilik mezhebinin kurucusu olarak bilinir. İsnâaşeriyye'nin kabul görmüş hadis külliyatlarında, diğer imamların toplamından daha çok ondan rivayet edilmiş hadisler bulunur. Ancak bu rivayetlerin ona ait olduğu tartışmalıdır ve bu da onun gerçek öğretilerini belirlemeyi zorlaştırmaktadır.Ona atfedilen dini içtihatler arasında nass (her imamın bir önceki imam tarafından ilahi ilhamla belirlenmesi) ve ismet (imamların yanılmazlığı) içtihatlerinin yanı sıra takiyye (zulüm altında dini gizleme) öğretisi de bulunmaktadır.
Ca'fer es-Sâdık Sünni Müslümanlar tarafından da güvenilir bir hadis rivayetçisi olarak saygı görür. Aynı zamanda Hanefi ve Maliki mezheplerinin kurucuları olan Ebu Hanife ve Malik bin Enes'in de hocasıydı. Ca'fer es-Sâdık ayrıca birçok Sufi tarikat silsilelerinde açık bir şekilde yer almaktadır. Ona çok çeşitli dini ve bilimsel eserler atfedilmiştir, ancak kaleme aldığı hiçbir eser günümüze ulaşmamıştır.
Hayatı
699 veya 702 senesinde Medine'de doğdu. Babası Ali'nin torunu Zeynelâbidîn oğlu Muhammed el-Bakır annesi ise Ebu Bekir'in torunu Kâsım bin Muhammed'in kızı Ümmü Ferve'dir. Künyesi büyük oğlunun İsmail olmasından dolayı Ebu İsmail'dir ancak oğlunun kendisinden önce ölmesinden dolayı daha çok Ebu Abdullah olarak anılmıştır. En meşhur lakabı Sadık olmakla birlikte Tahir, Sabir, Âtır ve Fazıl lakaplarıyla da zikredilmiştir. İlk eğitimini dedesi Zeynelâbidîn ve babasından aldı. Şiilere göre babasının ölümünden sonra imamet görevini 34 yıl devam ettirdi.
Şiîlikteki önemi
Şiîlik’te On İki İmâmların altıncısı olan "Câʿfer es-Sâdık," İsmâil bin Câ'fer el-Mûbarek ile Musa el-Kâzım'ın da babasıdır. Şiî öğretisine göre Câʿfer-i Sâdık'ın en büyük özelliği ise tam bir rehber öğretmen olmasıdır.
Ölümü
Şiîlik öğretisine göre, 8 Aralık 765 tarihinde Abbâsî Hâlifesi Mansûr'un emriyle zehirletilerek öldürülmüştür. Medine'de meşhur Bâki Mezarlığı'nda yatmaktadır. Irak'ın Şiilerce kutsal sayılan Necef şehrindeki Vadi's-Selam mezarlığında da ona adanmış bir türbesi bulunmaktadır.
Kaynaklar
- Türkçe Vikipedi: tr.wikipedia.org
- TDV İslâm Ansiklopedisi: islamansiklopedisi.org.tr
- English Wikipedia: en.wikipedia.org
Sıkça sorulan sorular
- Cafer es-Sâdık kimdir?
- Caferî fıkhının imamı; pek çok âlime hocalık yapmış, ilmî otoritesiyle anılan büyük âlim.
- Cafer es-Sâdık ne zaman yaşadı?
- VIII. yüzyıl
- Cafer es-Sâdık hangi alanda öne çıktı?
- Fakih