Râgıb İsfahânî (Kasım 954, İsfahan - 1108), 11. asrın Arapçaya hâkim Kur'an tefsîri konusundaki İslâm âlimlerindendir. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Adnan el-Cevherî, doğum tarihini Hicrî 343 olarak vermektedir. Hicret'ten sonra H.S. 502 (1108/1109)'de ölmüştür. Aslen İsfahanlı olup Bağdat'ta yaşamıştır.
Biyografisi
El-Râgib El-İsfahânî, isminden de anlaşıldığı üzere İsfahan'da doğmuştur, fakat kesin doğum tarihi belli değildir.
El-İsfahânî'nin kelâmdaki ekolü Eş'arî'ye yakındır. El-Îtiqâdât adlı bir eserinde El-İsfahânî, hem Mu'tezile'yi, hem de Şia'yı reddederek bu iki itikada bağlı olduğu görüşlerinin gerekçesiz olduğunu gösterir. Mu'tezile fırkasına mensup olduğunu iddia edenler varsa da Fahreddîn-i Râzî Esâs üt-Takdîs adlı eserinde onun Ehl-i Sünnet îtikâdında olduğunu bildirmiştir.
El-İsfahânî İhvan-ı Safa'nın serbestçiliğine karşıydı ve yaratılışçılığı tercih ederdi. Adâlet mefhumu, el-İsfahânî'nin tarifine göre kötülüğü "aynısıyla misilleme"dir.
Eserleri
Eserleri ahlâktan dilbilime ve İslâmî felsefeye kadar muhtelif konuları işler.
Râgıb el-İsfahânî'nin ilmî gücü kendisini daha çok tefsir alanında göstermektedir. Onun Mâide sûresinin sonuna kadarki kısmı hakkında bilgi bulunan hacimli tefsiri ve tefsir usulüyle ilgili mukaddimesi önemlidir. Mukaddimede dil-anlam ilişkisine dair konulara temas eder. İlk üç bölümde kelimenin taksimi ve lafız-mâna ilişkisi üzerinde yoğunlaşır.
Edebiyatçı olarak el-İsfahânî, Arap edebiyatına da hâkimdi. Dikkatli bir şekilde konularına göre sınıflanmış edebî antolojisi münevver kesimde ağırlığı fazla olup hürmete şayan bir eser olarak bilinirdi. Kendisi ayrıca dinî ve felsefî ahlâkı kaynaştıran erken dönem Müslüman yazarlardandır.
Eserlerinin listesi
Ez Zeria ilâ Mekarim'iş Şeria: Basılmış olan bu eseri İmâm-ı Gazâlî'nin yanından hiç ayırmadığı başvuru kaynağı olarak kullanıldığı ifade edilmektedir.
Hall'u Muteşabihât'il Kur’an
El-Mufredat fî Gharib el-Kur’an: Bu eser, Kur'an'ın kelimelerinin lügat manalarını, iştikaklarını ve birbirine olan irtibatlarını anlatmaktadır. Birkaç defâ basılmış olan bu en meşhur eserlerinden biri, Türkçeye de tercüme edilmiştir.
Tefsir'ul Kur’an: Bir tefsir kitabı olan bu eserini tamamlayamamıştır.
Kaynaklar
- Türkçe Vikipedi: tr.wikipedia.org
- TDV İslâm Ansiklopedisi: islamansiklopedisi.org.tr
- English Wikipedia: en.wikipedia.org
Sıkça sorulan sorular
- Râgıb el-İsfahânî kimdir?
- Kur’an kelimeleri sözlüğü "el-Müfredât"ın yazarı, dil ve ahlak âlimi.
- Râgıb el-İsfahânî ne zaman yaşadı?
- XI. yüzyıl
- Râgıb el-İsfahânî hangi alanda öne çıktı?
- Müfessir